Over landhorst

De historie en Ontstaan

Bijna 200 jaar geleden was het peelgebied tussen de voormalige Meijerij van Den Bosch, Ravenstein en het Land van Cuijk, Zuid-Brabant en het land van Kessel een uitgestrekte vlakte, welke veel hoger als de omringde gebieden lag. Dit gebied bestond uit zeer schrale zandgrond welke toendertijd Landhorst werd genoemd. Deze peelgrond was door de eeuwen heen tot veengrond geworden en dus een domein voor de turfstekers.

Ruim 100 jaar geleden was het gebied waar nu Landhorst ligt nog steeds een soort niemandsland. Het viel onder de Heer van Cuijk, maar die wist er weinig raad mee. Hij besloot de vlakte te verdelen en aan diverse omliggende gemeenten te schenken, zoals daar waren Beers, Beugen, Cuijk, Haps, Wanroij en Oploo. De dorpskern van Landhorst verrees op het gedeelte van de gemeente Wanroij, genaamd de Beugense Heide, maar ook wel de Wanroijse Peel. Het bestond uit grotendeels uit lage heide

In de jaren 20 besloot de gemeente Wanroij tot een grootse ruilverkaveling. De meest eigenaren woonden in de omringende dorpen. De eerste pioniers vestigde zich in het gebied tussen de hel en de del. De eerste boerderij werd gebouwd 1913, De Fortunahoeve van de familie Hendriks ("de Gonda's") uit Wanroij. Ze gaven het bedrijf in pacht aan Bertus van Duren. Tweede boerderij was die van Jan Willems, die zich even verop op in 1919 vestigde. En zo begonnen er meer. In 1927 dook Willem Verhoeven de Peel in en richtte boerderij het Willems"oord" op. Op 8 november 1929 werd hun oudste zoon Piet geboren, welke de eerst geborene zou zijn in de Wanroijse Peel.

In 1931 zou weer een ruilverkaveling plaatsvinden, om het gebied beter te ontsluiten met goede wegen en waterlopen. Maart dat jaar werd dus het einde van de Wanroijse Peel als natuurgebied. Einde '31 was de klus geklaard. 988 Hectare in cultuur gebracht, waarvan nog steeds 703 hectare heide. Ook begon zich toen 'De Stichting' al te vormen, met pioniers uit Oploo. Dit zou gaan in 2 fasen, vandaar nog steeds de namen 'de eerste stichting' en 'de tweede stichting'. Vanuit de gemeente-boerdrij van Oploo is toen grond voor 6 'Stichtingsboerdijen' ontgonnen en verkaveld.

Rond 1938 ontstonden de plannen voor het graven van het defensiekanaal. Het kanaal zou moeten dienen voor turftransport en vanwege de dreigende oorlog ook als verdedigingswal zoals de naam al verraad. Langs het kanaal werden kazematten gebouwd voor afweergeschut. Jammer genoeg heeft al dit werk weinig nut gehad. Het aantal boerderijen bleef groeien en meer pioniers begaven zich richting de Wanroijse Peel.

Langzamerhand werd de roep om een eigen dorp steeds groter en verzamelden alle boeren zich bij Nic Verkuijlen op de stal. Dit was op 18 juni 1945, welke de oprichtingsdatum is van vereniging peelbelang werd en van het dorp Landhorst. Er was toen alleen buitengebied en er moest een dorpskern komen.

Landhorst, wat letterlijk hoger gelegen zandgrond betekent, dateert dus uit 1945 en is daarmee het jongste dorp in het gehele Land van Cuijk. Tot laat in de 18e eeuw werden in dit gebied nog klopjachten gehouden om wolven te verjagen of te vangen. In de uitgestrekte Peel lagen vroeger talloze vennen en verraderlijke kuilen, ontstaan door turfgraverijen. Tussen deze slenken lagen her en der lichte verhogingen, die horsten werden genoemd. Vandaar de naam Landhorst. De Peelontginning kwam hier vrij laat op gang. In 1919 stonden er slechts 2 boerderijen en pas na de Tweede Wereldoorlog werd een dorpskom ontworpen.

Het dorp vierde in 1995 haar 50 jarig bestaansfeest en bij gelegenheid daarvan werd het beeld van de Peelwerker onthuld. In samenwerking met de gehele gemeenschap is in dat jaar een dierenweide aangelegd en de verzorging er van berust bij de plaatselijke bevolking. 

Landhorst is een jonge gemeenschap waar veel 'leven' in zit en waar gemeenschapszin hoog in het vaandel staat.

Wandelen en fietsen

De gemeente Sint Anthonis, waar Landhorst deel vanuit maakt, straalt vooral veel rust uit. 10.000 bunder landelijk schoon en maar liefst 276 kilometer aan fiets- en wandelpaden leiden u door de mooiste plekjes van de gemeente. De VVV Sint-Anthonisheeft de prachtige Peelrandroute en De 3 dorpenroute (beide fiets) en de Heksenboom-, Sassenkamp en Watervalroute (wandel) uitgegeven. Heel bijzonder is de Roelvinkroute (wandel- en fiets), een ontdekingstocht door 1000 hectare Peelontginning.

In samenwerking met Falkplan heeft Staatsbosbeheer de duidelijke overzichtkaart "Welkom bij de Boswachter: Sint Anthonis en Bergerbos" uitgegeven, met daarop o.a. de gemarkeerde wandelroutes in het Sint Anthonisbos.

Als startpunt voor al deze mooie fiets- en wandelroutes is Landhorst prima geschikt. Vanaf 'centrum' Landhorst, nabij de kerk en het cafe, is voldoende parkeergelegenheid en bent u in minder dan 500m in 'De Staatsbossen'. Tevens is dit een knoop van enkele fietsroutes. Voordeel is natuurlijk dat u na uw wandeling of fietstocht direct terecht kunt in het plaatselijke cafe.

De Staatsbossen

Het Sint Anthonisbos (in volksmond 'De Staatsbossen') is het grootste aaneengesloten natuurgebied in de gemeente. Het ligt vrij hoog- dus droog- en bestaat uit dekzand, dat tijdens de Middeleeuwen weer is gaan verstuiven tot kleine duintjes. Pas in de dertiger jaren, toen het geheel door Staatsbosbeheer werd beplant met naaldhout, kwam er een einde aan het stuiven. Er resten nu nog enkele zandverstuivingen en de heide is terug door de zorg van Staatsbosbeheer. Oorspronkelijk was het bos bedoeld voor houtproductie, maar nu heeft het grote waarde als natuurgebied en recreatieoord.

Om vergrassing van de heide tegen te gaan wordt het terrein sinds 1978 begraasd door een kudde Kempische heideschapen, een ras dat hier van oudsher thuishoort. Voor de stuggere gewassen is een kudde Schotse hooglanders ingezet. De afwisseling in het landschap wordt vergroot door de aanwezigheid van loofbosjes en natte weilanden aan de noordoostkant van het terrein.

De boswachterij is via bestaande wegen goed bereikbaar. Auto's mogen echter niet verder de boswachterij in dan tot de parkeerterreinen aan de rand. Om verstoring van wild en vogels te voorkomen, is het noodzakelijk honden aan de lijn te houden. Het omrasterde begrazingsgebied is niet toegankelijk voor honden.

Recreatiepark De Bergen

Recreatiepark De Bergen in Wanroij is een park dat al bestaat vanaf 1961. In eerste instantie opgezet voor vermaak van de kinderen uit het dorp Wanroij, is het in de loop der jaren uitgegroeid tot een park van bovenregionale betekenis voor wat betreft het dagrecreatieve deel en van landelijke betekenis voor het verblijfsrecreatieve deel.

Om steeds maar weer te kunnen blijven voldoen aan de veranderende wensen van de gast, is 40 jaar lang jaarlijks geïnvesteerd in hetzij uitbreiding, hetzij kwaliteitsverbetering.

In de loop der jaren zijn zo de attractiespeeltuin, de roeivijver, het zwembad (later een veel groter nieuw bad), de trapskelterbaan, de mini-cars, de ponymanege en de midgetgolfbaan en niet te vergeten de trampolines en het midget-voetbal ontstaan.